Podziel się!

Uważność: jak zacząć być „tu i teraz”, PS, Pracownia Szczęścia, szczęście, psychologia, mindfulness, uważność

Pędzący świat i postępująca technologia coraz częściej pożerają naszą uwagę. Ledwie dostrzegamy, że wolne chwile przeznaczamy nie tylko na spędzanie czasu z innymi ludźmi czy hobby, ale też na korespondencję mailową, pochłanianie treści w mediach społecznościowych, czytanie wiadomości w sieci oraz oglądanie filmów i seriali. To sprawia, że „męczymy” naszą uwagę, spadają nasze możliwości koncentracji na innych obszarach, zmniejsza się czujność i energia. Jak więc odwrócić uwagę od zgiełku cyfrowych treści i zamiast tego być bardziej„tu i teraz”? Praktykując mindfulness, określany jako szczególny rodzaj uwagi – świadomej, nieosądzającej i skierowanej na bieżącą chwilę (Kabat-Zinn, 1990).

DLACZEGO POTRZEBUJEMY UWAŻNOŚCI WŁAŚNIE TERAZ?

Możemy nie zdawać sobie z tego sprawy, ale koncentracja uwagi i silne osadzenie w technologii, oglądanie tych wszystkich newsów na Facebooku czy Instagramie, może być dla nas szkodliwe. Po pierwsze, nasza uwaga nie jest niewyczerpanym zasobem. Na pewno nie raz odczułaś jej zmęczenie w ciągu dnia, kiedy nie mogłaś się na czymś skoncentrować, a jeszcze było mnóstwo zadań przed Tobą. Po drugie, według Kahnemana (1973) człowiek dysponuje jednym źródłem zasobów uwagi. Oznacza to, że jeśli w trakcie wykonywania jakiegoś zadania masz równocześnie wykonywać drugie zadanie, to Twoja sprawność się zmniejszy. Zobaczmy to na przykładzie:

Pracujesz nad konkretnym zadaniem w pracy –> przychodzi mail –> zostawiasz zadanie i czytasz wiadomość –> wracasz do zadania.

Przygotowujesz pracę zaliczeniową na studia –> odpalasz „na chwilę” Fejsa –> wracasz do pracy –> przychodzi SMS –> ponownie wracasz do pracy.

Brzmi znajomo? Twoja uwaga ulega nadwyrężeniu i trudniej jest Ci wrócić do wykonywania danej czynności sprzed dystrakcji (której wcale nie postrzegasz jako dystraktora, co?). Jest to spowodowane tym, że dzielisz swój wysiłek poznawczy na dwa zadania angażujące tę samą uwagę specyficzną – w podanych przykładach jest to modalność wzrokowa (zob. Gopher i Navon, 1979). Inaczej ma się sprawa z jednoczesnym słuchaniem muzyki i pisaniem, bo wtedy zaangażowane są dwie różne modalności – wzrokowa i słuchowa.

Co więcej, badacze zwracają uwagę na to, że media społecznościowe (podobnie jak inne usługi internetowe) mogą być przedmiotem i przyczyną uzależnienia, które FOMO (akronim dla Fear of Missing Out rozumianego jako „strach przed odłączeniem”) znacząco wzmacnia (Yin, Liu & Lin, 2015). Objawem „odłączenia” jest lęk, wynikający z utraty możliwości interakcji społecznej lub innego, dającego przyjemność doświadczenia (Alt, 2017, 9 2018). Oddziałuje on negatywnie na ludzkie zachowania, wywołuje przymus korzystania z Internetu (w szczególności z mediów społecznościowych) oraz pozostawania stale online (Tomczyk & Selmanagic-Lizde, 2018). Jeśli chcesz dowiedzieć więcej o samym FOMO w Polsce, to gorąco polecam ten raport.

UWAŻNOŚĆ: JAK ZACZĄĆ?

Jak zatem przezwyciężać zmęczenie uwagi? Jak się odłączyć? Jednym ze sposobów jest po prostu ćwiczenie „bycia tu i teraz”, a najlepiej – włączenie praktyki uważności jako stałego elementu codziennego życia. Jak to zrobić? Możesz wziąć udział w różnego rodzaju warsztatach mindfulness lub szkoleniach online. Jedną z opcji jest również trening uważności rozpisany w książkach (sprawdź na przykład Mindfulness. Trening uważności Jak znaleźć spokój w pędzącym świecie). Niezależnie od wybranej drogi początki mogą być trudne. Myśli co rusz będą uciekać w inne miejsce, a palce będą się wyrywać do telefonu ;) Na początek proponuję Ci kilka kroków, które pomogą Ci świadomie przekierować uwagę. Mam nadzieję, że dzięki ich praktykowaniu uważność stanie się regularną częścią Twojego dnia. Na początek…

KROK 1: RÓB PRZERWY OD TECHNOLOGII I MEDIÓW

Aby być bardziej uważnym i przezwyciężyć zmęczenie uwagi, musimy najpierw zrobić przerwę od mediów i technologii. W ten sposób w ogóle zwracamy naszą uwagę na przerwę :) W zależności od tego, jak wiele czasu spędzasz aktualnie w cyfrowym otoczeniu, tak inna liczba minut offline będzie dla Ciebie możliwa do realizacji.

Ćwiczenie do wpisu Uważność: jak zacząć być „tu i teraz”, PS, Pracownia Szczęścia, szczęście, psychologia, mindfulness, uważność

Oczywiście większość z nas nie może w nieskończoność unikać ekranu monitora, telefonu czy telewizora. Nadal chcemy żyć swoim życiem i korzystać z tego, co dobrego niesie ze sobą technologia. A przecież niesie wiele. Aby wspierać swój dobrostan, dobrze jednak zrobić się częściej offline. Dobrze też jest regularnie angażować się w regenerujące nas aktywności, by rozwijać swoje umiejętności mindfulness.

KROK 2: DOSTARCZAJ SOBIE DOŚWIADCZEŃ REGENERUJĄCYCH

Doświadczenia regenerujące to takie, które spełniają trzy kryteria:

  • różnią się od Twoich rutynowych czynności,
  • są w pewien sposób ciekawe, a nawet fascynujące,
  • pasują do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Możesz się zregenerować i oderwać na wiele różnych sposobów. Okazuje się jednak, że kontakt z naturą może być jednym z najlepszych, ponieważ bez problemu spełnia powyższe wymagania (Kaplan, 1995). By „dostać się w otoczenie natury”, większość z nas musi wyjść ze swojegozwykłego życia i zrobić coś innego. Może to być wynurzenie nosa z domu i przejście się do pobliskiego parku czy lasu. Może też być nieco dłuższa wycieczka np. w góry albo nad morze. W naturze są nieskończone rzeczy, które wywołują fascynację, jeśli tylko chcemy je zauważyć – krajobrazy, zwierzęta, rośliny czy zjawiska, do których nie jesteśmy przyzwyczajeni.

Spacer po pobliskim parku lub spędzenie popołudnia w ogrodzie botanicznym wydają się wystarczające, by zaspokoić potrzebę „oderwania” od codziennego zgiełku i zaciekawienia się tym, co nas otacza. Nie musisz jednak ograniczać się jedynie do natury. Szukaj miejsc i doświadczeń, w których odrywając się od technologii, będziesz mogła pogłębić swój kontakt ze światem i z samą sobą. Spróbuj zrobić przestrzeń w mieszkaniu i rysuj, koloruj, słuchaj nowego muzyka z zamkniętymi oczami, szalej ze swoim zwierzakiem, przytulaj samą siebie albo daj się przytulić bliskiej osoby itd. Spróbuj przejść się do galerii sztuki, lokalnego teatru, na zajęcia sportowe, do sklepu zoologicznego, na koncert muzyczny… lub w dowolne inne miejsce, w którym możesz doświadczyć czegoś innego, fascynującego i spójnego z Twoimi zainteresowaniami.

KROK 3: PLANUJ AKTYWNOŚCI REGENERUJĄCE

Jakoś tak to już się w życiu dzieje, że kiedy czegoś nie planujemy w swoim kalendarzu (a najczęściej planujemy tematy związane z pracą), to trudno jest nam znaleźć na to potem czas. Zaburzamy swój work-life balance (więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj). Dlatego tak ważne jest, by planować swoje doświadczenia regenerujące. Określ, kiedy dokładnie poddasz się danemu doświadczeniu, i zrób to. Spędź co najmniej 10-15 minut w tym doświadczeniu czy środowisku regenerującym, a kiedy skończysz, zastanów się, jak się czujesz. Dobrze, jeśli wypróbujesz kilka różnych sytuacji i miejsc, aby zobaczyć, które z nich działają na Ciebie najlepiej. Pamiętaj jednak, że powtarzanie tych samych działań przez dłuższy czas może sprawić, że korzyści się zmniejszą. Upewnij się zatem, że masz kilka doświadczeń odbudowujących do wyboru :)

Mam nadzieję, że taka praktyka pozwoli Ci być bardziej „tu i teraz” i oderwie Cię chociaż odrobinę od technologii.

A może praktykujesz już regularnie mindfulness? Podziel się w komentarzu swoimi sposobami na to, jak zacząć być uważnym!


Newsletter

Newsletter Pracowni Szczęścia powstał po to, by żaden news nie umknął Twojej uwadze. Zapisz się na listę i dostawaj informacje o najnowszych wpisach, wydarzeniach, produktach, zniżkach oraz szczęśliwych polecajkach :)

Zapis do newlettera - Pracownia Szczęścia? PS, newsletter, szczęście